banner.jpg

„Tam, gdzie rodzą się uprawnione wątpliwości, co do ważności małżeństwa sakramentalnie zawartego, należy podjąć takie kroki, które są konieczne dla zweryfikowania ich zasadności. Należy następnie z całkowitym poszanowaniem dla prawa kanonicznego, zapewnić obecność trybunałów kościelnych na danym terytorium, ich duszpasterski charakter oraz ich poprawną i szybką działalność. Trzeba, aby w każdej diecezji była wystarczająca liczba osób przygotowanych dla sprawnego funkcjonowania trybunałów kościelnych. Przypominam, że poważnym obowiązkiem jest staranie się o to, aby działania instytucjonalne Kościoła w trybunałach stawały się coraz bliższe wiernym”.

Ojciec Święty BENEDYKT XVI, Adhortacja z dnia 22 lutego 2007 r. Sacramentum Caritatis

 

W Kościele Katolickim nie ma rozwodów, ani unieważnień małżeństwa, a ważnie zawarty sakrament małżeństwa jest nierozerwalny. Stwierdzenia więc rozwód kościelnyunieważnienie małżeństwa czy unieważnienie ślubu są nieprawidłowe i nie mogą dotyczyć sakramentu małżeństwa. Prawo kanoniczne przewiduje natomiast możliwość nieważnego zawarcia małżeństwa. Oznacza to, że mimo zewnętrznego wyrażenia zgody małżeńskiej i odbycia się wszelkich obrzędów z tym związanych, sakrament małżeństwa nie zaistniał. Z tych też względów sąd kościelny bada stan, jaki istniał w chwili wyrażania zgody małżeńskiej. Pisząc więc skargę powodową i przedstawiając dowody skupić się należy na wydarzeniach, które miały miejsce w okresie przedślubnym i w chwili zawierania sakramentu małżeństwa, a nie, jak w sprawach o rozwód prowadzonych przez sądy cywilne, na zdarzeniach towarzyszących rozpadowi małżeństwa. 

 

Specyfika procesu o nieważność małżeństwa powoduje, że myślenie kategoriami właściwymi dla procesu rozwodowego czy procesu o unieważnienie małżeństwa cywilnego skutkuje błędną argumentacją i powoływaniem się na okoliczności nieistotne w procesie przed sądem kościelnym. Co prawda niektóre podstawy prawne dotyczące postępowania o unieważnienie małżeństwa cywilnego i procesu o nieważność małżeństwa sakramentalnego w ogólnych założeniach pokrywają się – np. choroba psychiczna może być zarówno przyczyną unieważnienia małżeństwa przed sądem okręgowym, jak i stwierdzenia nieważności małżeństwa przed sądem biskupim/metropolitalnym. Jednak i w takim przypadku szczegółowa argumentacja w tych dwóch rodzajach procesów będzie nieco inna i musi być dostosowana do wymogów konkretnego postępowania. Nie zawsze bowiem orzeczenie unieważnienia małżeństwa przez sąd okręgowy musi skutkować stwierdzeniem nieważności małżeństwa w sądzie kościelnym.

 

Źródło nieważności sakramentu małżeństwa może tkwić w trzech grupach przyczyn stanowiących podstawy procesu:

1. Przeszkody zrywające

2. Wady oświadczenia woli

3. Wady formy

. All Right Reserve.